ცირკულარული ეკონომიკა არის წარმოებისა და მოხმარების მოდელი, რომლის მთავარი მიზანია რესურსების ეფექტიანი გამოყენებისკენ სწრაფვა.

ცირკულარულის ეკონომიკის მოდელით პროდუქციის სასიცოცხლო ციკლი იზრდება. პრაქტიკაში, ეს გულისხმობს ნარჩენების მინიმუმამდე შემცირებას. ნივთის გამოყენების შემდეგ ხდება მისი ხელახლა გადამუშავება და გამოყენება. ეს არის გადახვევა ტრადიციული, ხაზოვანი ეკონომიკური მოდელისგან, რომელიც შედგება შემდეგი პუნქტებისგან: აღება-დამზადება-მოხმარება-გადაგდება. ეს მოდელი ეყრდნობა დიდი რაოდენობით იაფ, ადვილად მისაწვდომ მასალებს და ენერგიას. ხაზოვანი ეკონომის გამო რესურსების 95% იკარგება. რესურსები უსასრულო რაოდენობის არ არის და ერთ დღესაც ის გამოილევა. რაც უფრო მეტ რესურსს დავხარჯავთ, უფრო ნაკლები დარჩება მომდევნო თაობას.

ცირკულარული ეკონომის დროს ხდება ხელახალი მოხმარება, გადამუშავება, შეკეთება, რეაბილიტაცია და სხვ., რითიც კონკრეტული ნივთი და მასალა ვარგისი ხდება კვლავ გამოსაყენებლად. მისი ციკლი შემდეგია: მოპოვება-დამზადება-ტრანსპორტირება-მოხმარება-გადამუშავება.

ცირკულარული ეკონომიკის 5 ძირითადი სარგებელი:

  • ენერგიის, რესურსებისა და ნარჩენების შემცირებით ხარჯების შემცირება

  • ახალი, „მწვანე ინდუსტრიებისა“ და სამუშაო ადგილების შექმნა

  • სხვადასხვა ნედლეულის იმპორტის შემცირება

  • რესურსების გამოყენების შემცირების შედეგად გარემოს დაბინძურების შემცირება

  • ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისა და სიცოცხლის გახანგრძლივების პერსპექტივა

2020 წლის მარტში ევროკომისიამ წარმოადგინა ცირკულარული ეკონომიკის სამოქმედო გეგმა, რომელიც მიზნად ისახავს პროდუქტის უფრო მდგრადი დიზაინის ხელშეწყობას, ნარჩენების შემცირებას და მომხმარებლების გაძლიერებას. აქცენტი კეთდება რესურსების ინტენსიურ სექტორებზე, როგორიცაა ელექტრონიკა და ICT , პლასტმასი , ტექსტილი და მშენებლობა.

2021 წლის თებერვალში პარლამენტმა მიიღო რეზოლუცია ახალი ცირკულარული ეკონომიკის სამოქმედო გეგმის შესახებ, რომელიც მოითხოვდა დამატებით ზომებს 2050 წლისთვის ნახშირბადის ნეიტრალური, ეკოლოგიურად მდგრადი, ტოქსიკური და სრულად წრიული ეკონომიკის მისაღწევად. მათ შორისაა გადამუშავების მკაცრი წესები და მასალების გამოყენების სავალდებულო მიზნები და მოხმარება 2030 წლისთვის.

2022 წლის მარტში კომისიამ გამოაქვეყნა ზომების პირველი პაკეტი ცირკულარულ ეკონომიკაზე გადასვლის დასაჩქარებლად, როგორც სამოქმედო გეგმის ნაწილი. წინადადებები მოიცავს მდგრადი პროდუქტების გაძლიერებას, მომხმარებელთა გაძლიერებას მწვანე გადასვლისთვის, სამშენებლო პროდუქტების რეგულირების გადახედვას და მდგრადი ტექსტილის სტრატეგიის შექმნას.